بەکارهێنانی کیسەی چای پلاستیکی مەترسییەکانی چین؟

بەکارهێنانی کیسەی چای پلاستیکی بابەتێکی زۆر گرنگ و ترسناکە کە لەم ساڵانەی دواییدا لەلایەن توێژەرانەوە سەرنجی خستراوەتە سەر و لێکۆڵینەوە زانستییەکان پشتڕاستیان کردووەتەوە کە زۆرێک لە کیسەکانی چای مۆدێرن (بەتایبەت ئەو کیسە شەفاف و لووسانەی لە نایلۆن یان پلاستیکی وەک نیلۆن (Nylon) و پۆلیپڕۆپیلین (Polypropylene) دروستکراون، کاتێک دەخرێنە ناو آبە گەرمەوە، بڕێکی یەکجار زۆر لە وردەپلاستیکەکان (Microplastics) و نانۆپلاستیکەکان دەردەنە ناو چاکەتەوە.

لێرەدا گرنگترین مەترسییەکان و شێوازەکانی خۆپاراستن دەخەینە ڕوو:

١. قەبارەی پیسبوونەکە چەندە؟

توێژینەوەیەک لە زانکۆی مەکگیلی کەنەدی دەریخستووە کە نوقمکردنی تەنها یەک کیسەی چای پلاستیکی لە ناو ئاوی گەرمدا (پلەی ١-٩٥ سەدی) دەبێتە هۆی دەرکردنی نزیکەی:

١١.٦ ملیار وردەپلاستیک (Microplastics).

٣.١ ملیار نانۆپلاستیک (Nanoplastics)
بۆ ناو ئەو کوپە چایەی کە دەیخۆیتەوە. ئەم ڕێژەیە هەزاران جار زۆرترە لەو پلاستیکەی کە مرۆڤ لە ڕێگەی خواردنی شتومەکی تری پلاستیکییەوە دەیخوات.

توێژینەوەیەکان هۆشداری دەدەن لەبارەی بەکارهێنانی کیسەی چای پلاستیکی و ئاشکرای دەکەن، یەک کیسە چا دەتوانێت زیاتر لە 2,500 وردیلە پلاستیک (مایکرۆپلاستیک) و مادەی زیانبەخشی وەک بیسفینۆڵ  (BPA) دەخاتە نێو کوپەکەتەوە.

٢. زیانە تەندروستییەکان چیین؟

تێکچوونی هۆرمۆنەکان: زۆرێک لەو پلاستیکانە مادەی تێدایە کە کاریگەرییان لەسەر سیستمی هۆرمۆنی لەش هەیە (Endocrine disruptors).

کۆبوونەوە لە لەشدا: وردەپلاستیکەکان دەتوانن بچنە ناو خانەکان و شانەکانی لەشەوە و لە درێژخایەندا کاریگەری نەرێنی لەسەر کۆئەندامی بەرگری و تەندروستی گشتی دروست بکەن.

گواستنەوەی ژەهر: پلاستیکەکان دەکرێت کانزا قورسەکان یان مادە کیمیاییە ژەهراوییەکانی تریش لەگەڵ خۆیاندا بگوازنەوە ناو خواردنەوەکە.

چۆن خۆت لەم مەترسییە دەپارێزیت؟

بەکارهێنانی چای گەڵا (Loose-leaf tea): باشترین و تەندروستترین ڕێگە ئەوەیە کە چای سروشتی بەکاربهێنیت و بیخەیتە ناو چای‌دەمکەر یان فلتەری پۆڵایین (Stainless Steel).

خوێندنەوەی نیشانەی سەر پاكەتەکە: ئەگەر کیسەی چای بەکاردەهێنیت، دڵنیابە کە لە کاغەزی سروشتی (Biolodegradable/Paper) دروستکراوە و پلاستیکی تێدا نییە، یان لەسەری نووسرابێت کە بێ پلاستیکە (Plastic-free).

دوورکەوتنەوە لە کیسە شەفافەکان: ئەو کیسە چایانەی کە شێوەیان وەک نایلۆنە و زۆر پتەون و بە ئاسانی دڕ نابن، بە ڕێژەیەکی زۆر پلاستیک لەخۆدەگرن و کاتی گەرمکردنیان دەتوێنەوە.