دۆخی ئێران بەکوێ دەگات و کاریگەری لەسەر هەرێمی کوردستان چییە؟
4 کاتژمێر پێش ئێستا
387 جار خوێنراوەتەوە
دۆخی ناوخۆیی و داهاتووی ئێران لە ئێستادا لە بەردەم سێ تاقیکردنەوەی گەورەدایە کە ئاڕاستەی وڵاتەکە دیاری دەکەن: ئابووری، سیاسی، و سەربازی.
لێرەدا شرۆڤەیەک بۆ سیناریۆ چاوەڕوانکراوەکان دەخەینە ڕوو:
١. سیناریۆی ئابووری (فشارە ناوخۆییەکان)
ئابووری ئێران بەدەست هەڵاوسانی بەرز و دابەزینی بەهای تمەنەوە دەناڵێنێت. ئەگەر ئیدارەی ترەمپ گەمارۆی توندتر بخاتە سەر هەناردەی نەوت، حکومەتی ئێران لەبەردەم دوو بژاردەدایە:
* چاکسازیی توند: کە ڕەنگە ببێتە هۆی ناڕەزایەتی جەماوەری و خۆپێشاندان.
* خۆگونجاندن: بەهێزکردنی پەیوەندییە بازرگانییەکانی لەگەڵ چین و ڕووسیا بۆ دەربازبوون لە گەمارۆکانی ڕۆژئاوا.
٢. سیناریۆی سیاسی (پرسی جێنشینی)
یەکێک لە گرنگترین و هەستیارترین بابەتەکان، پرسی جێنشینی ڕێبەری باڵای کۆماری ئیسلامییە. ئەم گۆڕانکارییە دەکرێت ببێتە هۆی:
* سەقامگیری: ئەگەر گواستنەوەی دەسەڵات بە ئارامی و بە ڕێککەوتنی باڵە جیاوازەکان (سوپا و پیاوانی ئایینی) ئەنجام بدرێت.
* ململانێی ناوخۆیی: دروستبوونی کێبڕکێ لە نێوان توندڕەوەکان و میانڕەوەکان بۆ گرتنە دەستی جڵەوی دەسەڵات.
٣. سیناریۆی سەربازی و ناوچەیی
ئێران لە ئێستادا لە "شەڕێکی سێبەر"دایە لەگەڵ ئیسرائیل.
ئەگەر ئەم گرژییانە لە کۆنترۆڵ دەربچن، دوور نییە ڕووبەڕووبوونەوەی ڕاستەوخۆ ڕووبدات.
ئاییندەی ئێران بەرەو کوێ دەچێت؟
بۆچوونی شارەزایان بۆ سێ ئاڕاستەی سەرەکی دابەش دەبێت:
ڕێککەوتنی گەورە:
ئێران لەگەڵ ئەمریکا ڕێکدەکەوێت، گەمارۆکان لادەبرێن و ئابووری دەبووژێتەوە.
بەردەوامیی دۆخی ئێستا:
نە جەنگی سەراپاگیر و نە ئاشتی تەواو (مانەوە لە ناو قەیرانەکاندا).
گۆڕانکاریی ڕیشەیی:
ئەگەر فشارەکان بگەنە ئاستێک کە سیستەمی سیاسی ناچار بە گۆڕانکاریی گەورە لە ستراتیژی خۆیدا بکات.
دۆخی ئێران و کاریگەری لەسەر هەرێمی کوردستان:
هەر گۆڕانکارییەک لە ئێران (چ ئەرێنی یان نەرێنی) ڕاستەوخۆ کاریگەری لەسەر هەرێمی کوردستان دەبێت، چونکە ئێران هاوبەشێکی بازرگانی گرنگ و دراوسێیەکی کاریگەرە لەسەر هاوسەنگییە سیاسییەکان.
|