ئایا پیاوان تووشی شێرپەنجەی مەمک دەبن؟

لە کاتێکدا شێرپەنجەی مەمک وەک پرسێکی تەندروستیی خانمان ناسراوە، شارەزایانی پزیشکی جەخت لە راستییەکی گرنگ دەکەنەوە کە پیاوانیش تووشی شێرپەنجەی مەمک دەبن.

بەپێی پسپۆرانی شێرپەنجە لە مایۆکلینیک، ساڵانە زیاتر لە دوو هەزار و 500 پیاو لە ئەمریکا تووشی شێرپەنجەی مەمک دەبن، کە نزیکەی 1%ی هەموو تووشبووان پێکدەهێنن.

ڕاستە ئەم جۆرە شێرپەنجەیە زۆرتر لە ئافرەتاندا باوە، بەڵام پیاوانیش بڕێکی کەم لە شانەی مەمکیان هەیە (کە لە سەردەمی ساواییدا گەشە دەکات)، بۆیە ئەگەری تووشبوونیان بە شێرپەنجەی مەمک هەیە، هەرچەندە ڕێژەکەی زۆر کەمە (نزیکەی **یەک لە سەدی** هەموو تووشبووانی شێرپەنجەی مەمک پیاون).

نیشانەکانی شێرپەنجەی مەمک لە پیاواندا:

دیارترین نیشانەکانی بریتین لە:

1. گرێیەک یان ئاوسانێکی بێئازار لە ناوچەی مەمک یان ژێر قۆڵدا.
2. ئەستووربوون یان چرچبوونی پێستی مەمک.
3. کشانی گۆشتی مەمک (گۆشتکەی سەرەوە) بۆ ناوەوە.
4. سووربوونەوە یان قەڵشتانی پێستی مەمک یان گۆشتکەکەی.
5. دەرچوونی شلە یان خوێن لە گۆشتکەی مەمکەوە.

کێ زیاتر لە مەترسیدایە؟

* تەمەن: زۆرتر لە پیاوانی تەمەن سەروو 60 ساڵدا ڕوودەدات.
* مێژووی خێزانی: بوونی حاڵەتی شێرپەنجەی مەمک لە خانەوادەکەدا (بەتایبەت گۆڕانی بۆماوەیی لە جینەکانی BRCA1 یان BRCA2).
* بەرزیی هۆرمۆنی ئەسترۆجین: هەندێک دەرمان، کێشەی بۆماوەیی (وەک نیشانەی کلاینفێڵتەر)، یان قەڵەویی توند کە دەبێتە هۆی بەرزبوونەوەی هۆرمۆنی مێینە لە جەستەی پیاودا.
* نەخۆشییەکانی جگەر: وەک سیرۆسی جگەر، کە تێکچوونی هۆرمۆنی لێدەکەوێتەوە.

لەبەر ئەوەی پیاوان کەمتر چاوەڕێی ئەم نەخۆشییە دەکەن، زۆر جار درەنگتر دەچنە لای پزیشک، بۆیە هۆشیاربوون لەسەر هەر گۆڕانکارییەک لە ناوچەی مەمکدا لە پیاوانیشدا زۆر گرنگە.

پسپۆرانی مایۆکلینیک دەڵێن، پشکنینی پزیشکی و وێنەگرتن وەک مەمۆگرام و سۆنەر دەکرێت و بە وەرگرتنی شانە پشتڕاست دەکرێتەوە، چارەسەر بەپێی قۆناخی نەخۆشییەکە دەگۆڕێت و زۆرجار نەشتەرگەریی لابردنی تەواوی مەمک لەخۆدەگرێت، لەگەڵ چارەسەری کیمیایی، تیشک، یان هۆرمۆنی.

شارەزایانی مایۆکلینیک، جەخت لەوە دەکەنەوە کە دەستنیشانکردنی زوو کلیلی سەرکەوتنی چارەسەرە، بۆیە پێویستە پیاوان لەکاتی هەستکردن بە هەر گۆڕانکارییەکی نائاسایی لە مەمک یان سنگیاندا، دەستبەجێ سەردانی پزیشک بکەن.