دوومەڵی ددان چییە و چی لەبارەیەوە دەزانیت؟

دوومەڵی ددان (بە عەرەبی: خُراج الأسنان، بە ئینگلیزی: Tooth abscess) توورەگەیەکە لە پیسی کە بەهۆی هەوکردن بە بەکتریاوە لە ددانی مرۆڤ دروست دەبێت.

جۆرەکانی:

Periapical: لە نزیک نووکی (سەری) ڕەگی ددانەکە دروست دەبێت.
Peridontal root: لە ناچەی پووکی تەنیشت ڕەگی ددانەکە ڕوودەدات ودروست دەبێت.

هۆکارەکان:

ئەم دوومەڵانە درووست دەبن بەهۆی چارەسەر نەکردنی کلۆری  ددانەوە کە ئەم هەوکردنە دەبێتە هۆی کۆبوونەوەی پیسی، گرنگترین هۆکارەکان بریتین لە:

پاک نەکردنەوەی ددان بە باشی.
زۆر خواردنی چەوری و شیرینی و خواردنی ناتەندروست.
وشکی دەم و ددان و کێشە لە لیک.
زۆر خواردنەوەی چاو و قاوە و کافایین.
زۆر خواردنەوەی ماددەی کحولییەکان.

نـیشانەکان:

ئازارێکی بەهێزی ددان کە بگوازرێتەوە بۆ گوێ.
ئازار لەکاتی خواردنی گەرم و سارد.
ئازار و ناڕەحەتی لەکاتی جووینی خواردن.
تــا و بەرزبوونەوەی پلەی گەرمی لەش.
ئـاوسانی دەموچاو. 
ئاوسانی لیمفە گرێییەکانی ژێر چەناگە یان مل.

چارەسەر:

پێویستە دکتۆری ددان نەخۆشەکە ببینی، کاتێک یەکێک لە نیشانەکانی دوومەڵی ددانت هەبوو،
ئەگەر دومەڵی ددان چارەسەر نەکرێن:

ئەگەری هەیە بتەقێت و لەوانەیە ئازارەکە زۆر کەم بکات هێشتا پێویستی بە چارەسەرە.
ئەگەر دوومەڵەکە نەکرێتەوە (drain)، لەوانەیە هەوکردنەکە بگوازرێتەوە بۆ چەناگە یان جیوبەکانی لووت، لەوانەشە ببێتە هۆی هەوکردنی خوێن.

سەردانی دکتۆری ددان بکات و بەم شێوازە چارەسەر وەرئەگرێ:

کردنەوەی دوومەڵەکە.
ئەنجامدانی دەماربڕین.
هەندێ حاڵەت پێویستە ددانەکە دەربهێنرێت.

محەمەد ئیدریس