هۆکاری گۆڕانی ڕەنگی گەڵا لە وەرزی پاییزدا چییە؟
52 خولەک پێش ئێستا
23 جار خوێنراوەتەوە
گەڵای دارەکان لە وەرزی پاییزدا ڕەنگیان دەگۆڕێت چونکە ڕۆژە کورتەکان و پلە گەرمییە ساردەکان نیشانە بۆ دارەکان دەنێرن کە دەستبەرداری دروستکردنی کلۆرۆفیل ببن. لەگەڵ تێکشکانی کلۆرۆفیلی سەوز و کاڵبوونەوەیدا، ڕەنگە شاراوەکانی زەرد، نارنجی و قاوەیی دەردەکەون.
پێکهاتە ڕەنگدارەکانی ناو گەڵا:
کلۆرۆفیل: ڕەنگی سەوز دابین دەکات لە ماوەی بەهار و هاویندا.
کارۆتینۆیدز (Carotenoids): ڕەنگە زەرد، نارنجی و قاوەییەکان دروست دەکات کە لە هەموو ساڵەکەدا هەن، بەڵام بەهۆی ڕەنگی سەوزەوە شاراوەن.
ئانتۆسایانینز (Anthocyanins): ڕەنگی سوور و پەمەییی ڕووناک دروست دەکات.
بۆچی ئەم گۆڕانکارییە ڕوودەدات؟
ڕووناکی کەمتر: کاتژمێرە کورتەکانی ڕۆژ بە دارەکە دەڵێن کە زستان نزیک بووەتەوە.
وەستاندنی بەرهەمهێنانی خۆراک: دارەکان واز لە دروستکردنی خۆراکی نوێ دەهێنن و گەڵاکان دادەخەن.
پاراستنی ماددە خۆراکییەکان: دارەکان ماددە خۆراکییە گرنگەکان بۆ ناو لقەکان و قەبارەی سەرەکیی خۆیان دەگەڕێننەوە.
مۆرکردن یان داخستنی گەڵاکان: چینێکی تایبەت لە قەدی گەڵاکەدا دروست دەبێت، ئاو دەبڕێت بۆ ئەوەی لە کۆتاییدا گەڵاکە بکەوێتە خوارەوە.
بۆچی گەڵای دارەکان لە پاییزدا قاوەیی دەبن؟
لە وەرزی پاییزدا، گەڵاکان بەم هۆکارانەی خوارەوە ڕەنگیان دەبێت بە قاوەیی:
تێکشکانی کلۆرۆفیل و پچڕانی ئاو: کلۆرۆفیلی سەوز تێکدەشکێت، هەروەها ڕۆیشتنی ئاو و خۆراک بۆ گەڵاکە دەوەستێت.
ئۆکسیدبوون و مردن: پاشماوەی ماددەکان یان ڕەنگە ماوەکان ئۆکسید دەبن و دەمرن.
کۆبوونەوەی تانین (Tannins): لەگەڵ تەواو مردن و وشکبوونی خانەکاندا، ماددەی پاشماوە کە پێیان دەوترێت تانین کۆدەبنەوە و گەڵاکە قاوەیی دەکەن (ئەمەش لە دارەکانی وەک بەڕوو و سنەوبەردا زۆر باوە).
|