جگەرەی ئەلیکترۆنی مەترسیی جددی لەسەر کۆرپەلە چییە؟

توێژینەوەیەکی نوێی زانستی کە لە زانکۆی کالیفۆرنیا لە ڕیڤەرساید ئەنجامدراوە و لە گۆڤاری زانستیی “Human Reproduction” بڵاوکراوەتەوە، ئاشکرای دەکات کە بەکارهێنانی بڕێکی زۆر لە ماددە کیمیاییەکانی بەخشینی تام لە جگەرە ئەلیکترۆنییەکاندا، بەتایبەتی ماددەی “ڤانیلین”، دەبێتە هۆی تێکدانی پرۆسەی گەشەی سروشتیی کۆرپەلە لە سکی دایکانی دووگیاندا.

توێژەران ئاماژە بەوە دەکەن بەهۆی ڕەچاوکردنی بەها ئەخلاقییەکان و نەگونجانی تاقیکردنەوەی ڕاستەوخۆ لەسەر ئافرەتانی دووگیان، توێژینەوەکە لە ڕێگەی تاقیکردنەوەی مەعمەلی لەسەر خانە بنەڕەتییە جەستەیییەکان ئەنجامدراوە، کە هاوشێوەی خانەکانی کۆرپەلەن لە هەفتەی سێیەمی دووگیانیدا و توانای گۆڕانیان بۆ هەر جۆرە خانەیەکی جەستە هەیە.

لە چوارچێوەی ئەنجامدانی تاقیکردنەوەکاندا، دەرکەوتووە کاتێک خانەکان بە بڕێکی زۆر کەمی ماددەی ڤانیلین تووشی تاقیکردنەوە دەکرێن، خەستییە بەرزەکان دەبنە هۆی فەوتان و لەناوبردنی تەواوەتیی خانەکان، لە کاتێکدا خەستییە نزمەکانیش وا لە خانەکان دەکەن توانای گەشەکردن و گۆڕانیان بۆ ئەندامەکانی تری جەستە لەدەست بدەن.

لەم بارەیەوە، پرۆفیسۆر برو تالبوت سەرۆکی týمی توێژینەوەکە ڕایگەیاندووە کە ئەم گۆڕانکارییە کیمیاییانە زۆر مەترسیدارن و دەبنە هۆی پەکیانی گەشەی ئاسایی کۆرپەلە، هەروەها تاقیکردنەوەکان ڕوونیان کردووەتەوە کە بەرگی خانەکان پرۆتینێک لەخۆدەگرێت بە ناوی (TRPV4) کە لەگەڵ ماددەی ڤانیلین کارلێک دەکات، و بە پەکخستنی کارکردنی ئەم پرۆتینە، کاریگەرییە خراپەکانی تامی جگەرە ئەلیکترۆنییەکەش لەسەر خانەکان ڕاگیراون.

ئەگەرچی توێژەران جەخت دەکەنەوە کە ئەنجامەکانی ناو تاقێگەکان بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ بە مانای ڕوودانی هەمان پرۆسە نین لە جەستەی ئافرەتاندا، بەڵام ئەم دۆزینەوانە هاوکارییەکی بەرچاو دەکەن بۆ تێگەیشتن لە هۆکارەکانی پەیوەست بە زەحمەتی دووگیانبوون و ڕوودانی لەبارچوونی کۆرپەلە لەلایەن ئەو ژنانەی کە جگەرەی ئەلیکترۆنی بەکاردێنن.

لە کۆتاییدا توێژەران داوا لە ئافرەتان و بەتایبەتی دایکانی دووگیان دەکەن ڕێکاری خۆپارێزیی توند بگرنە بەر و پزیشکانیش هۆشدارییان پێبدەن لە بەکارهێنانی هەموو جۆرە تەکنەلۆجیایەکی جگەرەکێشانی ئەلیکترۆنی، بەتایبەت ئەو ئافرەتانەی لەبارچوونی پێشتریان هەبووە یان کێشەی منداڵبوونیان هەیە.