ڤیتامینەکان دەتوانن لە هەڵامەت و پەتا قورسەکان بمانپارێزن؟

ڤیتامینەکان ناتوانن بە تەواوی ڕێگری لە تووشبوون بە ڤایرۆسەکانی هەڵامەت و ئەنفلۆنزا بکەن، بەڵام ڕۆڵێکی سەرەکی دەگێڕن لە **بەهێزکردنی سیستەمی بەرگریی جەستە**، کەمکردنەوەی توندیی نیشانەکان و خێراترکردنی پرۆسەی چاکبوونەوە.

گرنگترین ئەو ڤیتامین و کانزایانەی کە پەیوەندییان بە بەرگریی جەستەوە هەیە دژی هەڵامەت و ئەنفلۆنزا ئەمانەن:

ڤیتامین C (Vitamin C): یارمەتیی بەرهەمهێنان و چالاککردنی خڕۆکە سپییەکانی خوێن دەدات کە بەرپرسن لە ڕووبەڕووبوونەوەی ڤایرۆس و بەکتریاکان. هەروەها وەک دژە ئۆکسانێک خانەکانی جەستە دەپارێزێت. خواردنی بە شێوەیەکی ڕێکوپێک ماوەی مانەوەی هەڵامەت و توندیی نیشانەکانی کەمدەکاتەوە. (سەرچاوەکانی: پرتەقاڵ، لیمۆ، بیبەری شیرین، کیوی و شیلک).

ڤیتامین D (Vitamin D): کاریگەرییەکی ڕاستەوخۆی لەسەر ڕێکخستن و چالاککردنی خانەکانی بەرگری هەیە و مەترسیی تووشبوون بە هەوکردنی کۆئەندامی هەناسە کەمدەکاتەوە، بەتایبەت لە وەرزی زستاندا کە تیشکی خۆر کەمترە. (سەرچاوەکانی: تیشکی خۆر، ماسی چەور وەک سەلەموون، زەردێنەی هێلکە و تەواوکەرە خۆراکییەکان).

ڤیتامین A (Vitamin A): پارێزگاری لە تەندروستیی پەردە لینجەکانی ناو لووت، قوڕگ و سییەکان دەکات، کە یەکەم هێڵی بەرگریی جەستەن دژی چوونە ژوورەوەی ڤایرۆسەکان. (سەرچاوەکانی: گێزەر، پەتاتەی شیرین، سپێناخ، جگەر و بەرهەمە شیرەمەنییەکان).

ڤیتامین E (Vitamin E): دژە ئۆکسانێکی بەهێزە کە یارمەتیی خانەکانی بەرگری دەدات بە باشی کاربکەن و دژی هەوکردن بجەنگن، بەتایبەت لە کەسانی بەتەمەندا. (سەرچاوەکانی: چەرەسات وەک بادەم، ناوکە گوڵەبەڕۆژە و ڕۆنی زەیتوون).

ڤیتامینەکانی گرووپی B (بەتایبەت B6 و B12): یارمەتیی دروستکردنی خانە نوێیەکانی بەرگری و گواستنەوەی ئۆکسجین دەدەن لە جەستەدا، کە بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی نەخۆشی پێویستن. (سەرچاوەکانی: گۆشت، مریشک، ماسی، پاقلەمەنییەکان و دانەوێڵە تەواوەکان).

کانزای زینک (Zinc): هەرچەندە کانزایە نەک ڤیتامین، بەڵام هاوشانی ڤیتامین C زۆر گرنگە؛ ڕێگری لە زۆربوونی ڤایرۆسەکان دەکات لە ناو جەستەدا و ماوەی هەڵامەت کورت دەکاتەوە. (سەرچاوەکانی: گۆشتی سوور، چەرەسات، تۆوی کولەکە و نیسک).

بۆ بەدەستهێنانی باشترین سوود، گرنگە ئەم ڤیتامینانە پێش تووشبوون بە نەخۆشییەکە و لە ڕێگەی خۆراکی تەندروست و هەمەچەشنەوە بە جەستە بدرێن، نەک تەنها لە کاتی نەخۆشکەوتندا.

پسپۆڕان جەخت لەوە دەکەنەوە کە باشترین ڕێگا بۆ دابینکردنی ڤیتامین و کانزاکان، خواردنی خواردنی هاوسەنگە؛ وەک میوە ترشەکان، بیبەر، سەوزەوات، گۆشت و خواردنە دەریاییەکان. هەروەها پێشنیار دەکەن بێ ڕاوێژی پزیشک، بڕی زۆری پێکهاتە خۆراکییەکان بەکارنەهێنرێت.

لەگەڵ ئەمانەشدا، خەوی پێویست، چالاکی جەستەیی، شوشتنی دەست و ڤاکسینکردن دژی ئەنفلۆنزا بەپێی ڕاسپاردە تەندروستییەکان، لە هۆکارە گرنگەکانی کەمکردنەوەی مەترسی تووشبوونن.