هۆرمۆنەکانی پیاو لە ماوەی ڕۆژێکدا چۆنەو کاریگەرییەکانی چییە؟؟
2 کاتژمێر پێش ئێستا
41 جار خوێنراوەتەوە
زۆرێک لە پیاوان هەست دەکەن کە لە بەیانیاندا خاوەن وزە و تەرکیزێکی باڵان، بەڵام لە کۆتایی ڕۆژدا زووتر هەڵدەچن و کەمتر ئارام دەگرن، لێکۆڵینەوە زانستییە نوێیەکان دەریدەخەن ئەم گۆڕانکارییانە تەنها دەروونی نین، بەڵکو پەیوەندییان بە “کاتژمێری بایۆلۆژی” و ئاستی دەردانی هۆرمۆنەکانەوە هەیە.
١. کۆرتیزۆڵ: هۆرمۆنی بەئاگابوون
کۆرتیزۆڵ بە “هۆرمۆنی سترێس” ناسراوە، لە ڕاستیدا هۆرمۆنی بەئاگابوون و ئامادەییە. بەپێی توێژینەوە پزیشکییەکان:
لوتکەی دەردان: ٣٠ بۆ ٦٠ خولەک دوای لەخەوهەستان دەگاتە بەرزترین ئاست، ئەمەش یارمەتی مێشک دەدات بۆ تەرکیزی قووڵ و بڕیاردانی گرنگ.
دابەزین: بە درێژایی ڕۆژ ئاستەکەی دادەبەزێت تاوەکو شەو دەگاتە نزمترین ئاست بۆ ئەوەی جەستە ئامادەی خەو بێت.
٢. تێستۆستیرۆن: وزەی بەیانیان
ئەم هۆرمۆنەش کە بەرپرسە لە وزە و داهێنان و چالاکی جەستەیی:
لە بەیانیاندا لە بەرزترین ئاستیدایە، ئەمەش وادەکات پیاوان لە نیوەی یەکەمی ڕۆژدا زیاتر هەست بە چالاکی و دڵگەرمی بۆ کارەکانیان بکەن.
لەگەڵ نزیکبوونەوەی ئێوارە، ئاستی ئەم هۆرمۆنە بەرەو دابەزین دەچێت، بەتایبەت لەو کەسانەی تەمەنیان بەرەو سەروو دەچێت.
کەی باشترین کاتە بۆ کارە قورسەکان؟
زانست دەڵێت نیوەی یەکەمی ڕۆژ “پەنجەرەی زێڕین”ە. بەهۆی بەرزی کۆرتیزۆڵ و تێستۆستیرۆن، مێشک لەم کاتەدا باشترین ئاستی هەیە بۆ:
پلاندانان و بڕیاردانی چارەنووسساز.
شیکردنەوەی کێشە ئاڵۆزەکان.
کارە مێشکەییە قورسەکان.
بۆچی پیاوان لە ئێواراندا زووتر تووڕە دەبن؟
زیادبوونی تووڕەیی لە شەودا تەنها پەیوەندی بە هۆرمۆنەکانەوە نییە، بەڵکو بەهۆی “ماندوێتی مێشک”ەوەیە. تیۆری “داخورانی خود” (Ego Depletion) دەڵێت کە توانای مرۆڤ بۆ کۆنترۆڵکردنی دەمارەکانی سنووردارە، و لە کۆتایی ڕۆژدا بەهۆی ماندوێتی کار و بڕیارەکان، مێشک هێزی کەمتر دەبێت بۆ کۆنترۆڵکردنی هەڵچوونەکان.
چەند ئامۆژگارییەکی کردەیی بۆ پیاوان:
دابەشکردنی ئەرکەکان: کارە قورسەکان بخەرە بەیانیان و کارە ڕۆتینییەکان بۆ ئێوارە.
پشووی کورت: پێش چوونەوە ناو خێزان، بۆ چەند خولەکێک لە بێدەنگیدا بمێنەرەوە یان پیاسەیەکی کورت بکە بۆ “خاڵیکردنەوەی” سترێسی ڕۆژ.
ڕێکخستنی خەو: کاتژمێری بایۆلۆژی جەستەت بپارێزە بە جێگیرکردنی کاتی خەو و دوورکەوتنەوە لە شاشەکان پێش خەوتن.
خۆراکی تەندروست: بایەخدان بە زینک و ئۆمیگا-٣ و مەگنیسیۆم، یارمەتی ڕێگری لە سترێس و پاراستنی ئاستی تێستۆستیرۆن دەدات.
|